Матбугат мђйданына “Чаллы яшьлђре” чыкты

Бер капчык акчаћ булмаса, яки синећ артыћда байлар тормаса, гђќит яки журнал чыгаруы, аны озын гомерле итње гаять авыр эш. Кђгазь хакы, матбугатны бастыру чыгымы, почта бђялђре даими њсеп торуы, мђгълњмат таратучы кљндђшлђрнећ књплеге – болар барысы бергђ, ќилкђнне кирегђ каеручы ќил кебек, эшкђ авырлык тудырып торалар.

Лђкин бернигђ карамастан, агымга каршы баручылар барыбер табылып тора. Бер ел элек Чаллыда “Чаллы яшьлђре” дигђн гђќит чыга башлаган иде. Быел ђнђ ул язылу да оештырган. Чаллы џђм аныћ тирђ-як районнарында яшђњчелђрне њзенећ даими укучысы итђргђ тели ул.

Гђќитне оештыручы, мљхђррир Дамир Шђйхетдин њз матбагасын кыргый капитализм шартларында ничек “асрамак” тели? Татар дљньясы килђчђктђ њзенећ милли яшђешен ничек дђвам иттерергђ тиеш? Без аныћ белђн шул турыда сљйлђштек.

- Дамир ђфђнде, “Чаллы яшьлђре”н укып белђбез, ул еш кына туры сњзле, башимђс, кискен дђ хђтта. Татарда ђйтђлђр бит: башын игђннећ башын кылыч кисмђс. Власть белђн каршылыкка кереп, њзегезне “куркыныч” астына куярга сђбђп бармыни?

- Сез ђйткђн сњзнећ дђвамы да бар: башын имђгђннећ аягын њбђрлђр. Ђ ђйтеп узган сыйфатлар “Чаллы яшьлђре”нећ концептуаль нигезлђре ул.

Безнећ максат: альтернатив мђгълњмат џђм альтернатив анализ аркылы укучыда тормышка башка караш формалаштыру.

- Альтернативлык кемгђ карата?

- Рђсми информациягђ, рђсми пропагандага карата.

- Сез укучыны моћа мохтаќ дип уйлыйсызмы?

- Укучыны акны кара, караны ак дип књрергђ књндереп ќиткерделђр. Безнећ бурычыбыз - аудиторияне ирекле фикерлђњ яссылыгына чыгару. Шуныћ љчен акны ак, караны – кара дип язабыз.

- Яшьлђрне књплђр, гадђттђ, иќтимагый пассив, артык “дљньяви” дилђр. Ђ Сез аларны тљп укучы итеп сайлагансыз.

- Яшьлђрнећ тљрлесе бар. Без наркоман, эчкече фахишђ, кђртче яшьлђрне дљрес юлга басарга љндђп тђ азапланмыйбыз. Татар халкы дђњлђт казнасына салымны књп итеп тњли - ђнђ хакимият алар белђн шљгыльлђнсен. Ђ без исђ, сђламђт буынны миллђткђ хезмђт юлына чыгарга љндибез, аныћ мљмкинлеклђрен књрсђтђбез.

- Бу бик кызык. Ђ нинди мљмкинлеклђр ул?

- Ќђмгыять, ниџаять, шуны аћларга тиеш: без хђзер капитализм заманында яшибез, шућа књрђ милли тормыш капиталистик шартларга ярашырга тиеш. Маргиналь хакимиятнећ милли тормышка гадђти тђэсирен киметергђ кирђк. Мђсђлђн, милли мђктђплђрне, балалар бакчаларын ябалар икђн, аларныћ шђхсилђрен булдырырга кирђк. Димђк, татар байлары милли буржуазиягђ ђверелергђ тиеш.

- Бу безнећ њткђнебездђ булган бит...

- Ђйе, татар байлары революцигђ кадђр мђктђп, мђдрђсђ, гђќит-журналларныћ химаячелђре, хуќалары булган. Шул вакытта “татар ренессансы” булган, татар зыялы катламы оешкан.

- Миллђт њсешенђ читтђге татарларныћ љлеше дђ кергђндер?

- Менђ бу турында мин џђрвакыт ђйтеп килђм. Ђгђр берђр ђрмђн яки грузин кешесе Рђсђйгђ, Америка кушма шататларына яки башка бер илгђ китђ икђн, ул ватаныннан ярдђм сорап ятмый, киресенчђ, аћа ярдђм итђ. Шул ук мђрхњм Окруашвилины мисал итеп китерергђ була. Ул Аурупада яшђп, Гљрќистанда телеканал тоткан иде. Татар диаспорасы да шућа гадђтлђнсен, Татарстаннан ярдђм кљтеп ятмасын иде. Минем фикерем шул, миллђтнећ, дђњлђтнећ ныклыгы гаранты ќир асты байлыклары тњгел, ђ миллђтнећ инанган кешелђре.

- Ђ халкыбызныћ миллђт ќанлы бай уллары булмаса нђрсђ эшлђргђ тиеш безнећ матбугатыбыз?

- Ул вакытта Балтыйк буе иллђре халыклары юлы бар. Белњебезчђ, тиражы югары булган гђќит-журналлар гына њз-њзен матди яктан аклый ала. Ђ бу халыкларныћ саны ђз, димђк тираж да зур ќыелмый. Алар нђрсђ эшли? Кайбер гаилђлђр, милли матбугатны саклап калуга була, бер гђќиткђ берничђ данђгђ языла. Шулай итеп алар ић авыр чорда милли матбугатларын саклап калуга ирешђлђр.

- Ђ “Чаллы яшьлђре” ничек таралачак?

- Гадђттђгечђ, почта бњлеклђре ярдђмендђ. Ђмма гђќитебезне Чаллыда, Тукай, Актаныш, Минзђлђ, Мљслим, Сарман, Зђй џђм Ђгерќе районнарында яшђњчелђр генђ алдыра алачак. Алар љчен гђќитнећ индексы ђйтђм - 00109. 2008 елныћ икенче яртысына язылу бђясе 70 сум.