РЂСЂЙНЕЋ АШЫГЫЧ ЊЛЕМЕ

Рђсђйдђге ђхлаксызлык џђм тђртипсезлек беренче чиратта њз халкына зыян китерђ. Акыллы башлар моны, кайдандыр идарђ ителђ торган процесс, читтђн оештырылган галђмђт, дип ђйтђ, лђкин гасырдан гасырга яшђп килгђн рђсђй ментальлеге дђ бар бит ђле. Бђлки бу шуныћ нђтиќђседер?..

ЭЧКЕЧЕЛЕК

Рђсђй кешесе елына 15 литр аракы эчђ икђн. Бу, Рђсђй ЮНЕСКОныћ кеше сђламђтлегенђ џђм шђхес њсешенђ зыян китерњ буенча билгелђгђн чиген (8 литр), атлап чыккан дигђн сњз.

Рђсђйлелђр елына 4 литр шђраб эчђ. Унбиш ел элек бу књрсђткеч ике тапкыр књбрђк булган. Гаилђ кеременећ 3,7% аракы белђн тђмђкегђ китђ икђн. Ђ спорт белђн шљгыльлђнњгђ 12 тапкыр азрак акча сарыф ителђ. Рђсђй Сђла-мђтлек саклау министрлыгы биргђн мђгълњматларга кара-ганда, Рђсђй халкыныћ 1,5%, ягъни 2 миллион кеше эчкече. Соћгы ике елда эчкечелек авыруы З0% њскђн. Яшьлђрнећ 82% тљрле исерткеч куллана икђн. 76% сыра эчђ. Ђ аракыны егетлђрнећ - 41, кызларныћ - 24% "салгалый". Гаилђ хђллерђк булган саен яшьлђрнећ шђраб, коньяк, джин, виски, ром кебек затлы исерткечлђр куллануы, ђ акча ягы саерак булганнарында спирт, кљмешкђ, аракы кебек эчемлеклђр белђн мавыгу-чылар ачыклана. Ђ сыраны ике тљрле гаилђ балалары да эчђ.

НАРКОМАНЛЫК

Рђсђйнећ хђрби кљчлђре, Генштабыныћ 2002 ел мђгълњматларыннан књренгђнчђ, армия яшендђге егетлђрнећ 50 процентына сђламђтлеклђре чамалы булу сђбђпле тљрле чиклђњлђр кертергђ туры килгђн, ђ армиягђ алынганнар арасында тљрле психоактив матдђлђр, шул исђптђн, наркотик белђн мавыгучыларныћ арта баруы ачыкланган. Армиягђ чакырылучы егетлђрнећ џђр дњртенчесе - наркоман.

Мђскђњдђ, Санкт-Петербургта џђм берничђ љлкђ њзђгендђ яшђњче 12-22 яшьлек егетлђр, кызлар арасында тикшерњ њткђргђннђр. Ић аяныч нђтиќђ: Рђсђйдђ психотроп матдђлђр куллану "яшђрђ" бара. Балаларныћ, яшьлђрнећ ни дђрђќђдђ бозылуын књрњ љчен берничђ санга књз салу да ќитђ.

Наркотикны 12 яшьтђн тђњге тапкыр куллану урыны буларак - мђктђп, 15 яшьтђн - "тусовка" џђм дискотекалар, ђ 16 яшьтђн ял итњ урыннары мљџим роль уйный. Яшьлђрнећ књбесенђ (67,5%) наркотикны укудан яки эштђн соћ очраша торган дуслары, ђ 14,3 процентына сабакташлары яки хезмђттђшлђре тђкъдим иткђн. РФ Сђламђтлек саклау министрлыгы хђбђр ињенчђ, 1991-2001 ел эчендђ яшьњсмерлђр арасында наркомания чиреннђн интегњчелђр 17 тапкырга арткан.

Экспертлар ђйтњенчђ, Рђсђйдђ 3 миллионнан артык наркоман бар. Озакламый Рђсђй наркотикларга бђйле иллђр арасында беренчелекне алачак. Ђгђр наркобизнес бњгенге темплар белђн њсеш кичерсђ, 5-7 елдан наркоманлык белђн авыручыларныћ саны 10 миллионга ќитђчђк. Шуныћ нђтиќђсе булып, Рђсђйдђ бер елда ђфьюн сатудан кергђн керем дђњлђт бюджеты белђн тигезлђшђчђк.

ВИЧ-СПИД АФЂТЕ

Бњгенге кљндђ ВИЧ-СПИД авыруы да кискен темп белђн њсеш кичерђ. Рђсђйдђ хђзерге вакытта 800 мећнђн алып 1 миллионга кадђр шушы авыруны йљртњче бар. 2010 елга авыруларныћ саны 2 миллионга ќитње ихтимал, ай саен мећлђгђн яшь кеше СПИДтан њлеп барачак.

Џђм, соћгы сан. 2002 елныћ 9 аенда Рђсђй халкыныћ саны 620 мећ кешегђ кимегђн. Бњген Рђсђйдђ 5 млн. пар бала табудан мђхрњм. Књпчелек аналар сау тњгел, шуныћ нђтиќђсендђ сђламђт бала табу 2002 елда, алдагы ел белђн чагыштырганда 30 процентка кимегђн.